|
AkÅŸehir ilçesinin 20 kilometre kuzeyinde merkez bucağına baÄŸlı olan Yaysan 140 evli, 748 nüfuslu bir köydür. AkÅŸehir-Afyon ÅŸosenin üzerinde ufak bir tepenin eteÄŸine kurulan köyün doÄŸu güneyinde kendi adını taşıyan bir istasyonu vardır. AkÅŸehir?den Yaysana giderken SultandaÄŸiının doÄŸu sathımaillerinde ve eteklerinde birçok Türkmen yurtları ve sıra ile Bürcek, Dörtkavak, Nidir, Ulupınar, DeÄŸirmen Köy ve mevkileri gölün kenarında da Yeniköy görülür. Nidir ve Delirmak suları geçilir. Bu ırmak daÄŸlardan taşıdığı çakıllarla ve topraklarla daima yatağını deÄŸiÅŸtirdiÄŸi ve daima bulanık aktığı için böyle adlandırılmıştır. Yığma bir tepenin önüne ve eteklerine kurulan köyü münbit topraklı bol aÄŸaçlı tarlalar bir ay ağılı (hale) gibi sarar. Koyu yeÅŸillikler arasından sivrilerek ta uzaklardan görünen Ak minaresiyle Yaysan gözleri ve gönülleri avlar. AkÅŸehir?e ÅŸöhret veren KarabaÄŸlı, Dırıganlı ve Güleri kirazlarının en iyileri burada yetiÅŸir. Yasyan Sultandağı ile AkÅŸehir gölünün birbirlerine en çok yaklaÅŸtıkları bir yerin ortasında bulunduÄŸu için orta anadolunun en dar geçitlerindenbirisinin üzerinde yer almış demektir. Bu bakımdan stratejik bir önemi vardır. Bunun için eskiden bir kale ile tahkim edilÅŸmiÅŸti. Tepeyi çevreleyen bu kalenin üç kapısı vardı : AkÅŸehir?e açılan kapısına Åžehir kapısı, İshaklı tarafındakine İshaklı kapısı, göl tarafına açılana da Sığırkapısı denirdi. Hâlâ batı tarafındaki bir yer ?Kale dışı? adını taşır. Kalesinin Fatih 2. Sultan Mehmet tarafından tahrip edildiÄŸi anlaşılıyor. Köyün hemen yakınından geçen ve kendi adını alan su yazın kesilir.Buna raÄŸmen yaysan çevreleri ve artezyen kuyuları ile bir su kasabasıdır. Kenarında bulunan göl havasını bozmakta ve sivrisinek bulutlarının tehdidi altında bulundurmaktadır. Yasyanın eskiden mühim bir kasaba olduÄŸu mimari döküntülerinden ve hamam enkazından anlaşılmaktadır. Kara Kadir?in evi eskiden hamam yeri imiÅŸ. Tevfik Uslunun evinin duvarında üstünde dört satırlık Yunanca kitabe bulunan bir taÅŸ vardır. Kitabenin okuyabildiÄŸim parçaları ÅŸunlardır: ΛΟΜΗ?.. ΟΝΙΕ?ΑΝ ΟΜΕΓΑΛΟ Ο ΙOVKONE
eskiden yasyan iki köye ayrılmıştı. Tepenin önünde düz arazideki köye ?Yazı Yaysan? deÄŸirmenin bulunduÄŸu yerdekine de ?Yaka Yasyas? denirdi. Åžimdi burası ?DeÄŸirmen Köy? adını almıştır. Ahmet Ordu; DÖRTNALA SÜRÜYOR ATINI ZAMAN
|