I. SIHHÄ° MÜESSESE NEDÄ°R?

Bakkal, ÅŸarküteri, süpermarket, kuruyemiÅŸçi, kurukahveci, ekmek bayii, manav, lokanta, pizzacı, yemek satış yerleri, pastaneler, çay bahçeleri, taksi yazıhaneleri gibi çok çeÅŸitli adlar altında faaliyet gösteren sıhhi iÅŸyerlerinin de uygulamada bulundukları fiziki mekan itibariyle sınıf ve özelliklerine göre bazı niteliklere sahip olması gerekmektedir.

Sıhhi müesseselerin sınıf ve özelliklerine göre aranacak nitelikler, 09.3.1989 tarihli ve 20103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Ä°ÅŸyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Ä°liÅŸkin Yönetmelik"te açıklanmıştır.

Sıhhi nitelikte iÅŸyerlerinden birisini açmak isteyenler; yapacağı iÅŸin niteliÄŸine göre Yönetmelikte belirtilen ölçütlere uygun olarak iÅŸyerini veya iÅŸletmesini düzenledikten sonra, sıhhi müesseseler için Yönetmelikte gösterilen formu doldurarak yetkili mercie verilecektir.

SIHHÄ° MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK YETKÄ°LÄ° MERCÄ°LER KÄ°MLERDÄ°R?

3572 sayılı Ä°ÅŸyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Ä°liÅŸkin Kanun ve bu Kanunun Uygulama YönetmeliÄŸine göre; bu Kanunun uygulanmayacağı iÅŸyerleri dışında kalan ve Yönetmelik Ek-4 ünde sayılan sıhhi müesseseler;

1. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan tüm iÅŸyeri ve iÅŸletmeler valilik ve kaymakamlıklarca,

2. Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan tüm iÅŸyerleri ve iÅŸletmeler belediyelerce, ruhsatlandırılacaktır.

BaÅŸvuru formu eksiksiz olarak doldurulmuÅŸsa, ilgiliye en geç baÅŸvurusunu izleyen iÅŸ günü içerisinde "iÅŸyeri açma ve çalışma ruhsatı" verilir.

Ancak, ilgilinin beyanına göre düzenlenen ruhsat müktesep hak doÄŸurmaz.

II. GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESE NEDÄ°R?

Gayrı sıhhi (sıhhi=saÄŸlıklı olmayan) müesseseler, yani iÅŸyerleri; faaliyette bulundukları alan itibariyle gerek çıkardıkları koku, duman ve gürültü yönünden, gerekse üretim sonucunda meydana gelen zararlı atıklar nedeniyle çevresinde bulunan insanlara fiziksel, ruhsal ve sosyal yönlerden az ya da çok zarar veren veya zarar verme ihtimali bulunan müesseselerdir. Ä°nsanları etkileyen bu zararlarının yanı sıra, üretim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan tehlikeli ve zararlı atıklar da hava, su ve toprağın kirlenmesine sebep olarak hayvan veya bitki gibi diÄŸer canlılara da zarar vermektedir.

Ä°ÅŸte bu çerçevede, 1930 yılında yürürlüÄŸe giren 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun "Gayri Sıhhi Müesseseler" baÅŸlıklı 268-275 inci maddeleri uyarınca çevre ve toplum saÄŸlığının korunması açısından önem arzeden gayri sıhhi müesseselerin zararlı etkilerinin yok edilmesi veya en az düzeye indirilmesi ve doÄŸal kaynakların kirlenmelere karşı korunması için gayri sıhhi müesseselerin kontrol altına alınması, ruhsatlandırılması ve denetlenmesindeki usul ve esasları belirlemek amacıyla 1995 yılında SaÄŸlık Bakanlığı'nca "Gayri Sıhhi Müesseseler YönetmeliÄŸi" yürürlüÄŸe konulmuÅŸtur.

GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÄ°LER KÄ°MLERDÄ°R?

Gayri Sıhhi Müesseseler YönetmeliÄŸi gereÄŸince;

1. Birinci sınıf gayri sıhhi müesseseler SaÄŸlık Bakanlığınca,

2. Ä°kinci sınıf gayri sıhhi müesseseler Valiliklerce,

3. Üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseseler merkez ilçe sınırları içinde valiliklerce, diÄŸer ilçelerde kaymakamlıklarca, ruhsatlandırılacaktır.

3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÄ° GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÄ°LER HANGÄ°LERÄ°DÄ°R?

Nerede açılırsa açılsın 1 inci sınıf gayri sıhhi müesseselere; SaÄŸlık Bakanlığınca,

2 nci sınıf gayri sıhhi müesseselerden;

1. 3572 sayılı Kanun'un istisnalara iliÅŸkin 2 nci maddesinde sözü geçen (Yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan iÅŸlerle, oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taÅŸ ocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri) iÅŸyerleri için il sınırları (belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında olduÄŸuna bakılmaksızın) içinde nerede açılırsa açılsın valiliklerce,

Yukarıda sayılanlar (Yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan iÅŸlerle, oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taÅŸ ocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri) dışındaki iÅŸyerlerine;

1. BüyükÅŸehir belediyesi olan illerde; büyükÅŸehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde büyükÅŸehir belediye baÅŸkanlığınca,

2. BüyükÅŸehir belediyesi olan ve büyükÅŸehir belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan ilçeler ile, diÄŸer il merkezlerine baÄŸlı ilçelerde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye baÅŸkanlıklarınca, bu alanlar dışında valiliklerce,

3 üncü sınıf gayri sıhhi müesseselerden;

1. 3572 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinde sözü geçen (Yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan iÅŸlerle, oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taÅŸ ocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri) iÅŸyerleri için; il sınırları içinde merkez ilçe varsa, merkez ilçe sınırları içinde valiliklerce, diÄŸer bütün ilçelerde kaymakamlıklarca,

Bu istisna işyerleri dışında;

1. BüyükÅŸehir belediyesi olan illerde; büyükÅŸehir belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde büyükÅŸehir belediye baÅŸkanlığınca,

2. BüyükÅŸehir belediyesi olan ve büyükÅŸehir belediyesi ve mücavir alan sınırları dışında kalan ilçeler ile, diÄŸer il merkezlerine baÄŸlı ilçelerde, belediye sınırları ve mücavir alan içinde belediye baÅŸkanlıklarınca, bu alanlar dışında kaymakamlıklarca,

3. Ä°l sınırları içinde merkez ilçe bulunan illerde merkez ilçede; belediye sınırları ve mücavir alan içinde belediye baÅŸkanlıklarınca, bu alanlar dışında valiliklerce, ruhsat verilecektir.

27.6.1984 TARÄ°HLÄ° VE 3030 SAYILI KANUN UYARINCA BÜYÜKÅžEHÄ°RLERDE AÇILACAK OLAN GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELERÄ°N RUHSATLANDIRILMASI KOÅžULLARI NELERDÄ°R?

3030 sayılı BüyükÅŸehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun'un 6/e maddesi gereÄŸince, büyükÅŸehir belediye sınırları içerisinde gıda ile ilgili olanlar haricinde açılacak olan 1, 2 ve 3 üncü sınıf gayri sıhhi müesseselere açılış ve çalışma ruhsatı vermeye büyükÅŸehir belediye baÅŸkanlıkları yetkilidir.

BÄ°RÄ°NCÄ° SINIF GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELERDEN Ä°STENECEK BÄ°LGÄ° VE BELGELER NELERDÄ°R?

Birinci sınıf gayri sıhhi müesseselerden istenecek bilgi ve belgeler ÅŸunlardır:

1 . Yer seçimi için;

1. Beyanname,

2. Tesisin bulunduÄŸu yeri gösteren onaylı plan ve belge,

3. Sanayi bölgesi dışındaki tesisler için ilgili imar dairesinin görüÅŸü,

4. Varsa fizibilite raporu,

5. Ä°ÅŸ akım ÅŸeması ve açıklama raporu,

6. Çevre kirlenmesini önleyecek tedbirler hakkında açıklama.

2. Tesis izni için;

1. Dilekçe,

2. Alet ve cihazların konumunu gösterir ÅŸekilde hazırlanmış 1/100-1/1000 ölçekli tesis içi yerleÅŸim planı,

3. Çevre kirlenmesini önlemek amacıyla alınacak önlemlere ait, kirleticilerin nitelik ve niceliÄŸine göre hazırlanmış proje ve açıklama raporları,

4. Sıhhi tesisat projesi,

5. Åžehir ÅŸebeke suyu bulunmayan yerlerde içme ve kullanma suyu temin projesi ve açıklama raporu ile suyun bakteriyolojik ve kimyasal analiz raporu,

6. Derin kuyulardan su temin edilmesi halinde Devlet Su İşlerinden alınacak kuyu suyu kullanma belgesi,

7. Kanalizasyon bulunmayan yerlerde, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Lağım Mecrası Ä°nÅŸaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun olarak hazırlanmış fosseptik detay projesi,

8. Fosseptikten sonra atık suyun ne ÅŸekilde izale edileceÄŸi, sızdırma yapılacaksa "Lağım Mecrası Ä°nÅŸaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun proje,

9. Kanalizasyon bulunmayan yerlerde banyo, lavabo, mutfak v.b. kullanma suları ile yağış sularının toplanması ve izalesi ile ilgili proje ve açıklama raporu,

10. Devamlı olarak en az 50 iÅŸçi çalıştıran ve Kanunun 180 inci maddesi kapsamına giren müesseselerde hasta ve yaralıların tedavisi için gerekli saÄŸlık ünitesi projesi ve açıklama raporu,

11. Çevre saÄŸlığı deÄŸerlendirme raporu,

12. Tesis raporu,

13. Sağlık koruma bandının işaretlendiği imarca tasdikli planı.

3. Açılma ruhsatı için;

1. Dilekçe,

2. Ä°ÅŸçi SaÄŸlığı ve Ä°ÅŸ GüvenliÄŸi TüzüÄŸü uyarınca iÅŸletme belgesi,

3. Yangın ve patlamalar için gerekli önlemlerin alındığına dair belge,

4. Sorumlu müdür sözleÅŸmesi,

5. Devamlı en az 50 iÅŸçi çalıştıran ve Kanunu'nun 180 inci maddesi kapsamına giren iÅŸ yerlerinde tabip ve saÄŸlık personeli sözleÅŸmesi,

6. Çevre saÄŸlığı deÄŸerlendirme raporu,

7. Açılma raporu,

8. Emisyon izni,

9. DeÅŸarj izni,

Bu belgeler tanzim edilirken ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesisler için ÇED raporu içerisinde yer alan bilgi ve belgelere ait belgeler ayrıca istenmez.

3572 SAYILI KANUN KAPSAMI DIÅžINDAKÄ° 2. VE 3. SINIF GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELER Ä°ÇÄ°N Ä°STENECEK BELGE VE BÄ°LGÄ°LER NELERDÄ°R?

3572 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ikinci ve üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseseler ise Yönetmelik ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlara göre ruhsatlandırılacak olup, söz konusu tesislerden; tesisin kurulacağı yer ve çevreye olacak zararlı etkileri bakımından gerekli görülürse ilave bilgi ve belgeler istenebilir.

3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÄ° 2. VE 3. SINIF GAYRÄ° SIHHÄ° MÜESSESELER Ä°ÇÄ°N Ä°STENECEK BELGE VE BÄ°LGÄ°LER NELERDÄ°R?

3572 sayılı Ä°ÅŸyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin DeÄŸiÅŸtirilerek Kabulü Hakkında Kanun kapsamındaki ikinci ve üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseseler bu Kanun ve bu Kanuna istinaden yayımlanan yönetmeliÄŸe göre ruhsatlandırılır.

Ä°ÅŸyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Ä°liÅŸkin YönetmeliÄŸin "Gayri Sıhhi Müesseseler" baÅŸlıklı 12 nci maddesinde, gayri sıhhi müesseselerin sınıflandırılmasında 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunun 268-275 inci maddeleri uyarınca düzenlenmiÅŸ bulunan "Gayri Sıhhi Müesseseler YönetmeliÄŸi"nin esas alınacağı ifade edilmiÅŸtir. Bunun dışında gayri sıhhi müesseselerle ilgili olarak aÅŸağıdaki kriterler de belirlenmiÅŸtir.

1. Gayri sıhhi müesseseler, öncelikle kendi tür iÅŸyerlerine ait sanayi bölgelerinde kurulur.

2. Sanayi bölgelerinde veya sanayi bölgelerinin dışında kurulacak olan ikinci sınıf gayri sıhhi müesseselerin etrafına saÄŸlık koruma bandı konulması zorunludur. Bu band içinde kalan alanda, meskenler ile insanların yiyip içmesine, dinlenip eÄŸlenmesine mahsus diÄŸer tesisler yapılamaz.

3. Gayri sıhhî müesseseler etrafına konulması gereken saÄŸlık koruma bandı, tesislerin yönetici unsurları; sanayi bölgeleri etrafına konulması gereken saÄŸlık koruma bandı ise bölge sınırı esas alınarak tesbit edilir.

4. Çevresine olan zararları giderilmeyen üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseselerin meskenlerden ve insanların ikametine mahsus diÄŸer yerlerden uzakta yapılması ÅŸarttır.

5. Özellikle gürültü ve hava kirliliÄŸine neden olan müesseseler etrafında bırakılması gereken saÄŸlık koruma bandı mesafesi; tesisin faaliyeti sırasında çevre ve toplum saÄŸlığına yapacağı zararlı etkileri, hakim rüzgar durumu ve bölgenin diÄŸer özellikleri dikkate alınmak suretiyle 5 inci maddede belirtilen merciler tarafından tesbit ve ilan olunur.

Gayri sıhhi müesseselerin, bu genel ÅŸartlara ilave olarak;

1. Sosyal tesis atıklarının, varsa kanalizasyon ÅŸebekesine baÄŸlanması, kanalizasyonunun bulunmaması halinde, 251 sayılı "Lağım Mecrası Ä°nÅŸaası Mümkün Olmayan Yerlerde Açılacak Çukurlara Ait Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde uygun fosseptikle tasfiye edilmesi,

2. Katı atıkların, çevre ve toplum saÄŸlığına zarar vermeyecek ÅŸekilde muhafaza ve izale edilmesi (tuvalet, pisuvar, duÅŸ, lavabo, yemekhane gibi sosyal tesisler, TS 1358'e uygun olmalıdır),

3. Proses sıvı atıklarının "Su KirliliÄŸi Kontrolü YönetmeliÄŸi"ne uygun ÅŸekilde arıtılarak deÅŸarj edilmesi,

4. Proses gaz atıklarının "Hava Kalitesinin Korunması YönetmeliÄŸi" hükümleri çerçevesinde arıtılması,

5. Gürültü seviyesinin, "Gürültü Kontrol YönetmeliÄŸi"ne uygun ÅŸekilde izale edilmesi ÅŸarttır.

Ruhsatlı gayrı sıhhi müesseselerde, yetkili makamın bilgisi dışında herhangi bir deÄŸiÅŸiklik ve ilave yapılamaz. Gayri sıhhi müesseseler, çevreye olan zararlarını mümkün olduÄŸu kadar azaltabilmek için, tekniÄŸin gerektirdiÄŸi önlem ve yenilikleri uygulamak zorundadırlar.

Ruhsatı olup da, gayri sıhhi müesseseler sınıflamasında veya tesiste yapılan bir deÄŸiÅŸiklik sonucunda alt sınıf kapsamına girmiÅŸ tesislerin yeniden ruhsat alması zorunluluÄŸu yoktur. Ancak, gayrı sıhhi müessese sınıflamasında yapılan bir deÄŸiÅŸiklik neticesinde üst sınıfına girmiÅŸ tesislerin, belirlenen süre içinde yeni sınıfına göre ruhsat alması zorunludur.

Diyet, katkılı ekmek ile unlu mamul çeÅŸitleri, ancak imalathane veya fırın olarak yapı kullanma izin belgesi olan yerlerde imal edilir.

GörüldüÄŸü gibi, 3572 sayılı Kanun kapsamında kalan ikinci ve üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseseler de, bu YönetmeliÄŸin atıfta bulunduÄŸu Gayri Sıhhi Müesseseler YönetmeliÄŸine göre ruhsatlandırılacak olup, bunlar için de GSM YönetmeliÄŸi ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlar düzenlenecek, tesisin kurulacağı yer ve çevreye olacak zararlı etkileri bakımından gerekli görülen ilave bilgi ve belgeler istenebilecektir.

III. GIDA MADDESÄ° ÜRETÄ°MÄ° YAPILAN Ä°ÅžYERLERÄ°NE ÇALIÅžMA Ä°ZNÄ° VERÄ°LMESÄ° KOÅžULLARI NELERDÄ°R?

Gıda maddesi üreten iÅŸyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kiÅŸiler, bu iÅŸyerlerini üretime geçirmeden önce SaÄŸlık Bakanlığı'na müracaat ederek iÅŸyerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik ÅŸartlara göre çalışma izni almak ve SaÄŸlık Bakanlığının düzenleyeceÄŸi gıda iÅŸyerleri siciline kaydolmak; ayrıca, gıda maddeleri üreten iÅŸyerleri, Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanlığı'nın düzenleyeceÄŸi gıda siciline kaydolarak sicil numarası almak, imal ettikleri gıda maddelerinin bileÅŸiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köy Ä°ÅŸleri Bakanlığı'na da tescil ettirerek izin almak zorundadır.

YönetmeliÄŸin Ek-1 Listesinde yer alan iÅŸyerleri (DondurulmuÅŸ gıda maddesi üreten iÅŸyerleri, bisküvi, çikolata, kakaolu ve benzeri ürünleri üreten iÅŸyerleri, alkollü içki üreten iÅŸyerleri ve diÄŸer sayılanlar) için SaÄŸlık Bakanlığı Temel SaÄŸlık Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸü, Ek-2 listesinde yer alan iÅŸyerleri (dondurma üreten iÅŸyerleri, tuz iÅŸleme yerleri, makarna üreten iÅŸyerleri, un üreten iÅŸyerleri ve sayılan diÄŸer iÅŸyerleri) için ise Ä°l SaÄŸlık Müdürlükleri çalışma izni vermeye yetkilidir.

Gerek Ek-1, gerekse Ek-2'de yer alan listeler kapsamında üretim yapan iÅŸyerleri için çalışma izni vermeye genel olarak SaÄŸlık Bakanlığı Temel SaÄŸlık Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸü yetkili olup, bu Genel Müdürlük gerektiÄŸinde Ek-1 ve Ek-2'de yer alan iÅŸyerleri arasında çalışma izni verme konusunda yetki deÄŸiÅŸikliÄŸi de yapabilir.

Bu listelerde yer almayan gıda maddesi üretimi yapacak iÅŸyerleri, çalışma izni belgesi almak için Ä°l SaÄŸlık MüdürlüÄŸüne baÅŸvuruda bulunur. Bu iÅŸyerlerinin hangi gruba gireceÄŸi hususu, Ä°l SaÄŸlık Müdürlüklerinin görüÅŸü üzerine Temel SaÄŸlık Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸünce belirlenir.

GIDA MADDESÄ° ÜRETÄ°MÄ° YAPILAN Ä°ÅžYERLERÄ°NE ÇALIÅžMA Ä°ZNÄ° VERÄ°LÄ°RKEN ARANACAK BELGELER NELERDÄ°R?

Gıda maddesi üretimi yapacak iÅŸyeri için çalışma izni almak isteyenler:

1. Dilekçe,

2. Noter onaylı sorumlu müdür sözleÅŸmesi ve diploma örneÄŸi,

3. İş akış şeması ve kullanılan malzeme, alet ve ekipman hakkında bilgi,

4. Personel sayısı ve niteliği hakkında bilgi,

5. Faaliyet konusu ve ürün/ürünlerin gruplandırılması,

6. Kapasite raporu,

7. Noter onaylı Gayrı Sıhhi Müessese ruhsatı fotokopisi,

ile iÅŸyerinin özelliÄŸine göre izni verecek olan makama baÅŸvururlar.

BaÅŸvuru dosyasının eksiksiz olarak kabul edilmesi tarihinden itibaren bir ay içinde iÅŸyeri, yetkili makam tarafından denetlenerek, Yönetmelik'te belirlenen ÅŸartlara uygun bulunduÄŸu takdirde çalışma izin belgesi düzenlenir, iÅŸyeri sicil numarası verilir ve sicil kaydı yapılır.

Çalışma izin belgesi, üzerinde yazılı gerçek veya tüzel kiÅŸi, adres ve yapılan iÅŸ için geçerli olup, bunlardan herhangi birinin deÄŸiÅŸmesi halinde izin belgesi geçerliliÄŸini kaybeder. Bu durumlarda deÄŸiÅŸlik olması halinde, deÄŸiÅŸikliÄŸe dair bilgi, belge ve çalışma izni belgesinin aslı, bir dilekçeye eklenerek bir ay içinde Ä°l SaÄŸlık MüdürlüÄŸüne baÅŸvurulmalıdır.

Çalışma izin belgesinin kaybolması veya okunamayacak ÅŸekilde tahrip olması durumunda ise, gazete ilanı ya da tahrip olmuÅŸ belgenin aslı bir dilekçeye eklenerek yine Ä°l SaÄŸlık MüdürlüÄŸü'ne baÅŸvurulur.

Çalışma izni alıp da 6 ay içinde faaliyete geçmeyen iÅŸyerlerinin çalışma izni iptal edilir.

IV. UMUMA AÇIK Ä°ÅžYERLERÄ° KAPSAMI NEDÄ°R?

Otel, gazino, kahve, içki yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve plaj gibi yerler, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununda umuma açık dinlenme ve eÄŸlence yerleri olarak tanımlanmaktadır.

2559 sayılı Kanun uyarınca, bu gibi yerlerin açılması polis veya jandarmanın yapacağı inceleme neticesine göre mahalli mülki amirinin iznine baÄŸlıdır. Adı geçen Kanunda sözü edilen içki yerleri ile umuma açık istirahat ve eÄŸlence yerlerinin hangileri olduÄŸu, umuma açık istirahat ve eÄŸlence yerlerinin açılması, denetlenmesi, faaliyetten men edilmesi, kapatılması, iÅŸletme izninin iptali ile bu yerleri açacak, iÅŸletecek ve buralarda çalışacak kiÅŸiler hakkında yapılacak iÅŸlemlere iliÅŸkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan ve 30.12.1999 gün ve 23922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüÄŸe girmiÅŸ olan 99/13681 karar sayılı "Açılması Ä°zne BaÄŸlı Yerlere Uygulanacak Ä°ÅŸlemler Hakkında Yönetmelik"te açıklanmıştır.

Ä°ÇKÄ°SÄ°Z Ä°STÄ°RAHAT VE EÄžLENCE YERÄ°NÄ°N AÇILMA Ä°ZNÄ° NEYE BAÄžLIDIR?

Ä°çkisiz istirahat ve eÄŸlence yerlerinin açılması ve faaliyette bulunması da, YönetmeliÄŸin 19 uncu maddesinde, kolluk soruÅŸturması sonucuna göre en büyük mahalli mülki amirinin vereceÄŸi izne baÄŸlanmıştır.

Yine aynı maddede, içkisiz istirahat ve eÄŸlence yerinde, buraları açacak olan gerçek kiÅŸi ve özel hukuk tüzel kiÅŸilerinin mesul müdürlerinde aranacak olan ÅŸartlar sayılmıştır.

Ä°ÇKÄ°SÄ°Z Ä°STÄ°RAHAT VE EÄžLENCE YERÄ° AÇACAK GERÇEK KİŞİ VE VARSA ORTAKLARI Ä°LE ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERÄ°NÄ°N MESUL MÜDÜRLERÄ°NDE ARANACAK ÅžARTLAR NELERDÄ°R?

Ä°çkisiz istirahat ve eÄŸlence yeri açacak gerçek kiÅŸi ve varsa ortakları ile özel hukuk tüzel kiÅŸilerin mesul müdürlerinde;

1. Banyo, hamam, sauna, masaj salonu, plaj, açık-kapalı havuz ve benzeri yerler için yirmi bir yaşını, diÄŸer içkisiz istirahat ve eÄŸlence yerleri için on sekiz yaşını bitirmiÅŸ ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

2. KiÅŸi güvenliÄŸi ve kamu düzeni için sürekli tehlike yarattığı gerekçesiyle daha önce iÅŸlettiÄŸi veya yönettiÄŸi aynı nitelikteki içkisiz istirahat ve eÄŸlence yerine ait iÅŸletme izni ikiden fazla iptal edilmemiÅŸ olmak,

3. Kahvehane, kıraathane ve oyun yeri açacak kiÅŸiler için, ayrı ayrı zamanlarda kumar oynamak veya oynatmaktan dolayı üçten fazla ceza almamış olmak veya Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesine göre aynı suçlardan dolayı üçten fazla ön ödemede bulunmamış olmak veya 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri Hakkında Kanuna muhalefetten dolayı hüküm giymemiÅŸ olmak, koÅŸulları aranacaktır.

Ä°ÇKÄ°SÄ°Z Ä°STÄ°RAHAT VE EÄžLENCE YERÄ°NDE ARANACAK ÅžARTLAR NELERDÄ°R?

Açılmak istenen içkisiz eÄŸlence ve istirahat yerinde;

1. Genel saÄŸlık, genel ahlak, genel güvenlik ve asayiÅŸin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmak,

2. Patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinin yakınında olmamak,

3. Genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda bulunmamak,

4. Ä°tfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaÅŸabileceÄŸi bir yerde ve konumda olmak,

5. Kahvehane, kıraathane ve oyun yerleri için okul öncesi eÄŸitim, ilk ve orta öÄŸretim ve eÄŸitim okul bina ve tesisleri ile ilk ve orta öÄŸretim öÄŸrencilerinin devam ettiÄŸi kurs, dershane, özel öÄŸretim kurumları ve bu öÄŸrencilerin kaldığı öÄŸrenci yurtlarına ait bina, tesis ve bunların müÅŸtemilatına 200 metreden yakın mesafede bulunmamak, ÅŸartları aranacaktır.

   DiÄŸer taraftan, turizmin yoÄŸun olduÄŸu yörelerdeki okulların tatil olduÄŸu dönemlerde ise, 200 metre mesafe ÅŸartının aranıp aranmayacağı konusunda en büyük mahalli mülki amir karar verecektir.

BAÅžVURU VE Ä°STENECEK BELGELER NELERDÄ°R?

YönetmeliÄŸe göre, içkisiz istirahat ve eÄŸlence yeri açmak ve iÅŸletmek isteyen gerçek kiÅŸinin bizzat kendisi, ÅŸirket veya diÄŸer özel hukuk tüzel kiÅŸilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baÅŸvurur. BaÅŸvuru dilekçesine;

1. Ä°çkisiz istirahat ve eÄŸlence yerini açacak ve iÅŸletecek gerçek kiÅŸi veya ortakları bakımından:

1. Nüfus cüzdanı örneÄŸi,

2. Ä°kametgâh belgesi,

3. Bulaşıcı hastalıkları olmadığına dair uzman hekimden alınacak sağlık raporu,

4. Adli sicil belgesi,

5. Renkli fotoÄŸraf.

2. Åžirket veya diÄŸer özel hukuk tüzel kiÅŸileri bakımından:

1. Kuruluş ilanı,

2. Açılması istenilen yer için, yönetim kurulu karar tutanağı ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararıyla verilmiÅŸ yetki belgesi,

3. Açılması istenilen yeri iÅŸletecek olan mesul müdür için, yönetim kurulu kararının tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler.

3. İşyeri bakımından:

1. İşyeri kiralık ise noter tasdikli kira kontratı,

2. Tasdikli tapu senedi sureti,

3. Yönetim planında aksine bir hüküm yoksa; tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliÄŸi ile alacağı karar tutanağı, tapuda iÅŸ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluÄŸu ile alacağı karar tutanağı, eklenecektir.

Yine burada da, belgelerin son altı ay içinde düzenlenmiÅŸ olmasına dikkat edilecektir.

Ä°çkisiz istirahat ve eÄŸlence yerinin devri halinde kiÅŸi ve yer bakımından yapılan iÅŸlemler tekrar edilir.

Ä°ÅžLETME Ä°ZÄ°N BELGESÄ° VERÄ°LMESÄ° KOÅžULU NEDÄ°R?

Kolluk tarafından hazırlanan soruÅŸturma dosyasına, iÅŸletmenin sınıfı ve niteliÄŸi, bulunduÄŸu binanın fenni, sıhhi ve yangın güvenliÄŸi bakımından belediyece, toplum ve çevre saÄŸlığına uygunluÄŸu bakımından da çevre saÄŸlık müdürlüÄŸünce yapılan inceleme sonuçları eklenir ve kolluk amirinin görüÅŸ yazısı ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayına sunulur. Mülki amir tarafından içkisiz istirahat ve eÄŸlence yerinin açılmasına ve faaliyette bulunmasına izin verilmesini müteakip kollukça iÅŸletme izin belgesi düzenlenir.

Ä°ÇKÄ°LÄ° YERÄ°N AÇILMASI KOÅžULU NEDÄ°R?

Ä°çkili yerlerin açılması ve faaliyette bulunması, polis ve jandarmanın yapacağı soruÅŸturma neticesine göre en büyük mahalli mülki amirin iznine baÄŸlıdır.

Kamu kurumu niteliÄŸindeki meslek kuruluÅŸları, dernek, vakıf, sendika ve benzerlerine ait lokal, kamp ve dinlenme evleri gibi yerlerde kadehle ve açık olarak içki satılması ve bu yerlerin içkili yer niteliÄŸinde faaliyet göstermesi halleri de bu hükme tabidir.

BAÅžVURU VE Ä°STENECEK BELGELER NELERDÄ°R?

YönetmeliÄŸin 12 nci maddesine göre, içkili yer açmak ve iÅŸletmek isteyen gerçek kiÅŸinin bizzat kendisi, ÅŸirket veya diÄŸer özel hukuk tüzel kiÅŸilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baÅŸvurur. BaÅŸvuru dilekçesine:

1. Ä°çkili yeri açacak ve iÅŸletecek gerçek kiÅŸi veya ortakları bakımından:

1. Nüfus cüzdanı örneÄŸi,

2. Ä°kâmetgah belgesi,

3. Bulaşıcı hastalıkları olmadığına dair uzman hekimden alınacak sağlık raporu,

4. Adli sicil belgesi,

5. Renkli fotoÄŸraf,

2. Åžirket veya diÄŸer özel hukuk tüzel kiÅŸileri bakımından:

1. Kuruluş ilanı,

2. Açılması istenilen içkili yer için, yönetim kurulu kararı tutanağı ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararıyla verilmiÅŸ yetki belgesi,

3. Açılması istenilen içkili yeri iÅŸletecek olan mesul müdür için yönetim kurulu kararının tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler,

3. İş yeri bakımından:

1. İş yeri kiralık ise noter tasdikli kira kontratı,

2. Tasdikli tapu senedi sureti,

3. Yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliÄŸi ile, tapuda iÅŸ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluÄŸu ile alacağı karar tutanağı,

4. Lokal, kamp ve dinlenme evleri için, baÅŸvuruda bulunan kuruluÅŸun kendi mevzuatının öngördüÄŸü belgeler, kuruluÅŸun mevzuatında açılma usulleri gösterilmemiÅŸ ise (b) bendinde belirtilen belgeler,

5. Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeÅŸit taşıma araçlarının içkili yer olarak kullanılmasının istenmesi halinde, bu maddede belirtilen belgelerin yanı sıra, deniz araçları için baÄŸlı olduÄŸu veya bulunduÄŸu liman baÅŸkanlıklarının, diÄŸerleri için ilgili kurum ve kuruluÅŸlarının vereceÄŸi uygunluk yazısı, eklenecektir.

Dikkat edilecek bir baÅŸka husus ta, baÅŸvuru belgelerinin son altı ay içinde düzenlenmiÅŸ olması gereÄŸidir.

Ä°ÅžLETME Ä°ZÄ°N BELGESÄ° VERÄ°LMESÄ° KOÅžULU NEDÄ°R?

Polis veya Jandarma tarafından hazırlanan soruÅŸturma dosyasına, iÅŸletmenin sınıfı ve niteliÄŸi, bulunduÄŸu binanın fenni, sıhhi ve yangın güvenliÄŸi bakımından belediyece, toplum ve çevre saÄŸlığına uygunluÄŸu bakımından çevre saÄŸlık müdürlüÄŸünce yapılan inceleme sonuçlarının eklenmesi ve kolluk amirinin görüÅŸ yazısı ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayına sunulması üzerine, mülki amir tarafından içkili yerin açılmasına ve faaliyette bulunmasına izin verilmesini takiben kollukça iÅŸletme izin belgesi düzenlenir.

Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama tesislerinin bünyelerinde açılacak içkili yer için ayrı bir içkili yer iÅŸletme izin belgesi düzenlenir.

V. KARAYOLU KENARINDA YAPILACAK VE AÇILACAK OLAN TESÄ°SLER Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° KAPSAM NEDÄ°R?

Karayollarının her iki tarafında karayoluna baÄŸlantıyı saÄŸlayacak geçiÅŸ yolları yönünden akaryakıt istasyonları, servis istasyonları, akaryakıt dolum istasyonları, sıvılaÅŸtırılmış petrol gazları (LPG/CNG) dolum ve ikmal istasyonları, tehlikeli madde depoları, umuma açık park yerleri, umuma açık garaj, yolcu terminali (otogar), yük terminali (nakliyat ambar ve depoları), fabrika, iÅŸhanı, çarşı, pazar yeri, toptancı hal, sinema, tiyatro ve benzeri eÄŸlence yerleri, turistik yapı ve tesisler, malzeme ocak ve harmanları, maden ve petrol ÅŸantiye-ocak ve tesisleri, araç bakım-onarım-teÅŸhir ve satış yerleri, otel, motel, lokanta, kahvehane, ticari bina, hububat-tütün-fındık-pancar ve benzeri tarım ürünleri depoları, besi çiftliÄŸi ve ahırlar, yolcu indirme-bindirme yerleri (durak), sürücü kurs yerleri, eÄŸitim-saÄŸlık-spor-dini-kültürel ve benzeri amaçlı kamu ve özel yapılarla bunların sosyal tesisleri, üretme çiftlikleri, havuzlar, sabit kantarlar, trafolar, meskenler, trafik güvenliÄŸini etkileyecek her türlü yapı ve tesisler ile,

Karayollarının her iki tarafından sınır çizgisine elli metre mesafe içinde olup, geçiÅŸ yolları ile karayoluna baÄŸlantı yapmaksızın yukarıda sayılan yapı ve tesislerin yapılması, açılması ve iÅŸletilmesi 15.5.1997 gün ve 22990 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüÄŸe girmiÅŸ olan "Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik"te belirtilen esas, usul ve kriterlere tabidir.

Söz konusu Yönetmelik, diÄŸer Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerdeki tanımlar saklı kalmak kaydıyla bu YönetmeliÄŸe tabi olan (Akaryakıt Ä°stasyonu, Servis Ä°stasyonu, Akaryakıt Dolum Ä°stasyonu, SıvılaÅŸtırılmış Petrol Gazları (LPG) ve Sıkıştırılmış DoÄŸalgaz (CNG) Dolum Ä°stasyonları, SıvılaÅŸtırılmış Petrol Gazları (LPG) Ä°kmal Ä°stasyonları, Tehlikeli Madde Depoları, Umuma Açık Parkyerleri, Umuma Açık Garaj, Yolcu Terminali (Otogar), Yük Terminali (Nakliyat Ambar ve Depoları), Fabrika, Ä°ÅŸhanı, çarşı, Pazaryeri; Toptancı Hal, Sinema, Tiyatro, Gazino ve Benzeri EÄŸlence Yerleri, Turistik Yapı ve Tesisler, Malzeme Ocak ve Harmanları, Maden ve Petrol Åžantiye-ocak ve Tesisleri, Araç Bakım-Onarım Yerleri, Araç TeÅŸhir ve Satış Yerleri, Otel-Motel, Lokanta, Kahvehane, Hububat-Tütün-Fındık-Pamuk-Pancar ve Benzeri Tarım Ürünü Depoları, Üretme ÇiftliÄŸi ve Ahırlar, Ticari Bina, Yolcu Ä°ndirme-Bindirme Yerleri (Durak), Taksi Durakları, Minibüs ve Otobüs Durakları, Sürücü Kurs Yerleri, Havuzlar, Sabit Kantarlar, Trafolar, Meskenler, Devletyolu, Ä°lyolu, KavÅŸak BaÅŸlangıcı, Toplayıcı Yol (Yan Yol), GeçiÅŸ Yolu, Belediye Sınırı, Mücavir Alan, Nazım Ä°mar Planı, YerleÅŸme Alanı (Ä°skan Sınırı), Karayolu Sınır Çizgisi,) çok çeÅŸitli tesis ve terimlerin tanımlarını ayrıntılı olarak yapmıştır.

Bu Yönetmelik kapsamındaki tesislerin açılarak faaliyete geçebilmesi için, yol ve trafik güvenliÄŸinin saÄŸlanması amacıyla karayoluna baÄŸlantıyı saÄŸlayacak geçiÅŸ yolları yönünden GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi alınması gerekmektedir. Bu izin, 3194 sayılı Ä°mar Kanunu gereÄŸince alınması gerekli ruhsatlar yerine geçmemektedir. Ancak, 3194 sayılı Ä°mar Kanunu'nun öngördüÄŸü inÅŸaat ruhsatı alınsa bile, GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi alınmadan inÅŸaata baÅŸlanılamaz.

DiÄŸer taraftan, yapılanma, arazi kullanımı ve diÄŸer hususlarla ilgili olarak görevli ve yetkili kuruluÅŸlardan da gerekli izinlerin alınması zorunludur.

BELEDÄ°YE SINIRLARI DIÅžINDA KARAYOLU KENARINDAKÄ° YAPI VE TESÄ°SLER Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° KAPSAM NEDÄ°R?

Belediye sınırları dışındaki karayolları kenarında yapılacak ve açılacak tesislerden karayoluna baÄŸlantı yapılmak istenmesi halinde GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi, yolu yapan ve bakım altında tutan kuruluÅŸtan alınır.

GEÇÄ°Åž YOLU Ä°ZÄ°N BELGESÄ° ALMA KOÅžULU NEDÄ°R?

GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi almak için;

1. Bu Yönetmelikte ve GeçiÅŸ Yolu Ön Ä°zin Belgesinde belirtilen ÅŸartlara uygun olarak inÅŸaatı bitirilen tesis sahipleri, ön izin belgesini GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi ile deÄŸiÅŸtirmek üzere Ä°lgili KuruluÅŸun Bölge MüdürlüÄŸüne müracaat eder. Ä°lgili KuruluÅŸça yerinde yapılan inceleme neticesinde Yönetmelik ÅŸartlarına aykırı bir durum olmadığı tespit edilirse GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi verilir.

2. GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi verilen tesisler için 3194 sayılı Ä°mar Kanunu ve buna baÄŸlı Yönetmeliklere göre ilgili Valilikten Yapı Kullanma Ä°zni alınır. Ä°nÅŸaatı, bu Yönetmelik hükümleri ile GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesinde belirtilen hususlara aykırı olarak bitirilen tesislere, yapı kullanma izin belgesi verilemez.

BELEDÄ°YE SINIRLARI Ä°ÇÄ°NDE BULUNAN KARAYOLU KENARINDAKÄ° YAPI VE TESÄ°SLER Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° KAPSAM

Adı geçen Yönetmelikte sayılan tesislerin belediye ve mücavir alan sınırları içindeki karayolları kenarında yapılması ve açılması için,

1. Ä°lgili Belediye BaÅŸkanlığından GeçiÅŸ Yolu Ä°zin Belgesi alınması,

2. Ä°lgili Belediye BaÅŸkanlığının da trafik güvenliÄŸi bakımından, bu Yönetmelikte belirtilen ÅŸartların yerine getirilmesini saÄŸlamaları, zorunludur.

Ayrıca, dikkat edilmesi gereken bir baÅŸka husus, karayolu kenarında yapılacak ve açılacak olan tesislere, bu Yönetmelik hükümlerinin yanı sıra, tesis hangi iÅŸyeri niteliÄŸini taşıyorsa, (sıhhi, gayri sıhhi, umuma açık, eÄŸlence yeri, gıda vb.) onunla ilgili mevzuattan kaynaklanan kriterlere göre deÄŸerlendirilerek açılış ve çalışma ruhsatlarının verilmesidir.

VI. SAHÄ°PLÄ° ARAZÄ°LERDEKÄ° OCAKLAR Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° KAPSAM NEDÄ°R?

1901 tarihli TaÅŸocakları Nizamnamesinin 1 inci maddesinde "Ocaklar; somaki, alçı, kireç, çakmak, kaldırım, deÄŸirmen, litografya, mermer çeÅŸitleri, çakıl, gre, granit ve kumlu ve benzeri taÅŸlarla amyant, pozolan, strasi, bazalt, lavmarin, tebeÅŸir, üstübeç, kil, çimento, kaolen, feldspat ve buna benzer cisimlerden, yün ve yapağı temizlenmesi, çanak çömlek ve benzeri ürünler, boya imali veya toprağın kuvvetlendirilmesi için tarımla uÄŸraÅŸanlar tarafından kullanılan piritli topraklarla diÄŸer topraklardan ve bunlara benzer diÄŸer maddelerden ibarettir." ÅŸeklinde tanımlanan taÅŸ, kum, toprak, çakıl vb. ocaklar; ÅŸahısların mülkiyetinde bulunan arazilerde çıkarsa bu Nizamname'nin 2 nci maddesi uyarınca iÅŸletme hakkı arazi sahibine aittir.

Keza, bir kimse tasarrufu altında bulunan arazide meydana çıkan ocaklardan, kendine ait özel inÅŸaat ve imalat (yapım iÅŸleri) için ihtiyaç duyduÄŸu maddeleri, aynı Nizamname'nin 3 üncü maddesi hükmüne göre, hükümete (vilayete) durumu haber vermeye, harç ve vergi ödemeye zorunlu olmadan çıkarıp kullanabilir.

Ancak, kendi tasarrufu altında bulunan veya sahibini razı ettiÄŸi arazide ticaret amacıyla ocak açmak ve iÅŸletmek isteyenler, durumu vilayete bir dilekçe ile bildirmeye zorunludur. dilekçede;

1. Başvuranın adı, soyadı ve adresi,

2. Eğer arazi başkasının tasarrufunda ise onun adı, soyadı ve rızasının alınmış olduğu,

3. Anılan yerde ocak açılması ve iÅŸletilmesinden dolayı doÄŸacak zarar ve ziyanı ödemeyi üstleneceÄŸi,

4. Civarında bulunan yapı ve tesislere, diÄŸer emlake ve yollara ve en yakınındaki akarsuya göre iliÅŸkisi,

5. Ocağın yerüstünde mi yoksa kazılmak suretiyle toprak altında mı açılacağı,

6. Ocaktan çıkarılacak maddelerin cinsi, türü ve nereye taşınıp gönderileceÄŸi,

7. Ocağın tahmini durumu ve büyüklüÄŸü,

gösterilir.

Bu dilekçeye ocağın açılıp iÅŸletilmesinden dolayı doÄŸacak zarar ve ziyanın ödeneceÄŸine dair bir adet kefalet senedi ile arazi bir baÅŸka kimsenin tasarrufu altında ise rızasının alındığına ve kendisine ne kadar bedel veya ücret verileceÄŸine ve ne kadar bir süre için mukavele yapıldığına dair arazi sahibi tarafından mühürlü ve noterden onaylı bir senet baÄŸlanacak ve açılması ve iÅŸletilmesi için baÅŸvurulan ocaklardan çıkarılacak maddelerin gerek ham, gerek iÅŸlenmiÅŸinden ikiÅŸer parça örnek (numune) de birlikte verilecektir.

Bu numunelerden biri mahallindeki resmi dairede alıkonulup, diÄŸeri 15 inci maddede yazılı olduÄŸu ÅŸekilde Maden Bakanlığına gönderilecektir. Ocağın iÅŸletilmesi için toprak altında kuyu ve maÄŸara açmak gerekirse, aÅŸağıda belirtildiÄŸi gibi düzenlenecek haritanın üç nüshası dilekçeye baÄŸlanmalıdır. Bu nüshalardan bir mahalli dairede saklanır ve diÄŸeri 15 inci madde uyarınca Maden Bakanlığına gönderilir, üçüncü nüshası da onaylanarak dilekçe sahibine verilir. Sözü geçen harita 1/500 ölçeÄŸinde düzenlenip, bunda ocağın açılması ve iÅŸletilmesine gerekçeli arazinin miktarı ile ocağın açıldığı arazinin sınırları ve o sınırdan itibaren dört yönde ikiyüz elliÅŸer metre uzaklık içinde mevcut bütün binalar ile her yönde ikiyüz elliÅŸer metre uzaklık içinde mevcut bütün binalar ile her çeÅŸit akarsu ve açılması gerekli kuyu ve maÄŸara çıkışları gösterilecektir.

(Not: 1925 tarihli Genelge'ye göre, bu maddede istenildiÄŸi gibi evrakın ve belgelerin Maden Bakanlığına gönderilmesine gerek olmayıp, her türlü incelemenin il'de yapılması ve sonuçlandırılması yeterlidir.)

DEVLETÄ°N HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDAKÄ° VE DEVLETÄ°N ÖZEL MÜLKÄ°YETÄ°NDEKÄ° YERLERDE BULUNAN OCAKLAR Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° KAPSAM NEDÄ°R?

178 sayılı Maliye Bakanlığının TeÅŸkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/b maddesi gereÄŸince, hazinenin özel mülkiyetindeki yerler ile ormanlar ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diÄŸer yerlerde bulunan taÅŸ, kum ve çakıl ocakları Milli Emlak Genel MüdürlüÄŸü tarafından kiraya verilecek, il özel idare tarafından da TaÅŸocakları Nizamnamesinin 19 uncu maddesine göre ruhsatlandırılarak, rüsuma baÄŸlanacaktır.

186 sayılı Milli Emlak Genel TebliÄŸinde; taÅŸ, kum ve çakıl ocaklarının kiraya verilmesi esas usulleri;

" F- Orman sınırları içinde, Devletin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde bulunan taÅŸ, kum ve çakıl ocakları teÅŸkilatımızca kiraya verilecektir.

Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya orman sınırları içinde bulunup, 484 sayılı KHK'nin yürürlüÄŸe girdiÄŸi 13.07.1993 tarihinden önce özel idare veya orman idaresince kiraya verilen taÅŸ, kum ve çakıl ocaklarına ait kira bedellerinin, kiracı ile akti iliÅŸkinin devam etmekte olduÄŸu dikkate alınarak, sözleÅŸmelerin sona ereceÄŸi tarihe kadar; sözü edilen idarelerce tahsil edilmesine devam edilecektir. SözleÅŸmenin bitim tarihinden itibaren, kiraya verme iÅŸlemi Bakanlığımızca yapılacaktır.

TaÅŸ, kum ve çakıl ocakları, kiraya verilmeden önce, o yerde ocak açılmasında sakınca olup olmadığı hususu, Karayolları Bölge MüdürlüÄŸü, Devlet Su Ä°ÅŸleri Bölge MüdürlüÄŸü, Ä°l Özel Ä°dare MüdürlüÄŸü, Özel Çevre Koruma Kurumu BaÅŸkanlığı gibi kuruluÅŸlardan sorulacak, ocak açılmasında sakınca olup olmadığı belirlendiÄŸi takdirde, kiraya verme iÅŸlemlerine baÅŸlanacaktır. Åžayet ocak orman sınırları içinde ise, bu alanda ocak açılmasına izin verildiÄŸine dair, Orman Genel MüdürlüÄŸünden alınacak izin belgesi istenecektir.

TaÅŸ, kum ve çakıl ocağının tahmini kira bedelinin tespitinde, öncelikle ocak sahasında bulunan malzemenin metreküp veya ton olarak miktarı belirlenecek, daha sonra bu malzemenin ocaktaki fiyatı dikkate alınarak, tahmini kira bedeli aÅŸağıdaki formüle göre tespit edilecektir.

(m3 veya ton olarak taşınmaz malda bulunan malzeme miktarı) x (m3 veya ton olarak malzemenin ocaktaki fiyatı) = (tahmini kira bedeli)

kira süresi, ocakta bulunduÄŸu belirlenen malzemenin, ne kadar sürede alınabileceÄŸi gözönünde bulundurularak tespit edilecektir.

Bir yıldan uzun süreli ihalelerde ve müÅŸterinin kira bedelini taksitle ödeme talebinde bulunması halinde, ilk yıl kira bedeli aÅŸağıdaki formüle göre belirlenecektir.

(Ä°hale Bedeli) : (Kira Süresi) = (Ä°lk Yıl Kira Bedeli)" olarak belirlenmiÅŸtir.

TaÅŸ, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kiraya verilmesinde yetki hususu ise 202 Sıra Nolu Milli Emlak Genel TebliÄŸinde;

"Ormanlar ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diÄŸer yerler ile Devletin özel mülkiyetindeki yerlerde bulunan su ürünleri üretim yerleri, kaynak suları, taÅŸ, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kiraya verilmesi iÅŸlemlerini yapmak hükümleri getirilerek, bu gibi yerlerin kiraya verme yetkisi Bakanlığımıza verildiÄŸinden, 186 sayılı Milli Emlak TebliÄŸinin F bölümüne göre iÅŸlem yapılmaya devam edilecektir" ÅŸeklinde tespit edilmiÅŸtir.

TAÅž, KUM VE ÇAKIL OCAKLARININ RUHSATLANDIRILMASI KOÅžULLARI NELERDÄ°R?

TaÅŸ, kum ve çakıl ocakları, Devletin özel mülkiyetindeki taşınmaz mallar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunun yerlerde iÅŸletilecekse, öncelikle Milli Emlak Genel MüdürlüÄŸünden kiralanması, daha sonra da TaÅŸocakları Nizamnamesi'nin 4 üncü maddesi gereÄŸince ihaleye gidilmeden kiracı adına özel idare tarafından TüzüÄŸün 19 uncu maddesine göre ruhsat verilerek rüsuma baÄŸlanması gerekmektedir